Het was niet het kille ijs aan de voet van de gletsjer van Fransz Jozef of de aaibare zeeleeuwen en pinguins in Dunedin en de walvissen in Kaikoura. Ook niet de Abel Tasman Trek die ik heb gedaan bij Nelson die me behalve enorme blaren ook een stukje paradijs op aarde schonk. Niet de muziek van Salmonella Dub die een wereld voor me opende en waarmee ik me af en toe met de ogen dicht even terugwaan in Christchurch of de sandflies bij Milfort Sound die mij littekens voor het leven hebben gegeven, noch het blootvoetse meisje in de supermarkt van Keri Keri die mij mijn verloren en zuur verdiende verloren 40 dollars terugvond en daarmee voor mij het vertrouwen in de goedheid van de mens herstelde… Het was ook niet de warmte van het kampvuur in Auckland temidden van tientallen andere backpackersof de hilarische liftavonturen die ik beleefde op het Noordereiland van Nieuw Zeeland dat mij het diepst in mijn ziel heeft geraakt. Het was de trots van een volk dat eeuwen streed om erkenning nadat hun land was ingepikt door de Engelsen en de schoonheid die die trots uitstraalt. De Maori. Een mooie uiting daarvan zie je terug bij het nationale rugbyteam The All Blacks waar men voor de wedstrijd de tegenstander intimideert met een haka (meer uitleg over de haka zie je hier). Nee, het zijn geen mooie mensen in de ogen van een hoop westerlingen, maar ik ken geen ander volk dat zo'n kracht en vriendelijkheid tegelijkertijd uitstraalt als de Maori's. Zulk een gastvrijheid ben ik nooit eerder tegengekomen. Een voorbeeld: ik stond te liften en zoals gewoonlijk duurde het niet langer dan een minuut of 5 voordat we weer een lift kregen. Hoe stompzinnig het ook is om in Europa te liften, in Nieuw Zeeland kan je zelfs als meisje alleen op de gok naar een volgende bestemming liften. Een grote vrachtwagen uit de jaren '70 stopte en de bijrijdersdeur vloog open. "Hop in!" Achter het stuur zat een vreselijk grote Maori vastgeklemd tussen zitting en stuur. We gooiden onze backpacks in de cabine en klommen naar binnen. Het eerste wat de man vroeg was "Do you smoke?" met een stem die King Kong 7 kleuren stront zou laten schijten. Enigszins op mijn hoede greep ik naar m'n Luckies en liet ze zien. "Ehm, yeah…" het antwoord was eigenlijk voorspelbaar: "Nah bro, that ain't smoking, THIS is smoking!", waarop hij vanuit het dashboardkastje een joint tevoorschijn toverde van het formaat die Cheech & Chong spontaan van het roken af zou helpen! Hij vroeg ons waar we heen wilden. Uiteraard lag onze bestemming niet helemaal op zijn route, maar nadat hij geinformeerd had of we al gegeten hadden (nee dus) zei hij daar wel iets op te weten. Hij nam ons mee naar zijn dorp en huis alwaar zijn familie spontaan een hanghi voor ons bereidden. Een hanghi is een feestmaal waarbij schapenvlees en groenten in folie in een kuil in de grond op hete kolen wordt bereid. Later, in Keri Keri waar ik op een kiwifarm werkte tussen de Maori's merkte ik op dat ze nou niet bepaald hun best deden kiwi's te plukken. Ze liepen een beetje tussen de bomen door te scharrelen en plukten af en toe wat onkruid dat ze in zakjes bewaarden. Bleek Hanghi te zijn "Bro, we ain't here for picking kiwi's, we're here for the hanghi man!". Komisch op zich, nog lolliger was het toen ik daar de eerste dag aankwam en 's morgens bij de eerste koffiepauze een Maori naar me toekwam en zei me hem te volgen naar de rest van zijn groep. 5 Beulen van gasten die tesamen 2 volle koelboxen met brood wegdouwden (en met mij deelden), waarna de eerste spliff werd gedraaid. Dat wil zeggen: men neme een top wiet, men neme twee aan elkaar geplakte vloeitjes, men plaatse de top op het vloeitje en met een wrijfbeweging was de top in het vloeitje gedraaid. Aansteken en 10 minuten later als een bezetene door die boomgaard rennen, op zoek naar kiwi's! Woeha!
Die vrachtwagenchauffeur bracht ons de dag erna precies waar we zijn moesten. Op zijn vrije dag. Ik bedoel maar…
Het viel mij op dat wanneer je oprechte interesse toont in de cultuur van de Maori's, ze bereid zijn je alle ins en outs daarvan te onderwijzen. Ik ben onder de indruk geraakt van die cultuur en moet tegelijkertijd de regering van Nieuw Zeeland een enorm compliment maken voor de bereidwillendheid naar de Maori's toe om oude gebruiken en cultuur weer terug te brengen in de samenleving van het land. Zo hebben alle plaatsen in Nieuw Zeeland twee namen: een Engelse- en een Maorinaam. En onlangs werd besloten om op school voortaan twee talen als voertaal te onderwijzen en vooral ook de eigen geschiedenis de bevolking bij te brengen. Niet iedereen is daar even blij mee. Nieuw Zeeland kent ook nazi's, maar over het algemeen denkt zelfs het gemiddelde keuterboertje in NZ dat Nieuw Zeeland voor alle mensen is en niet alleen voor de blanken. Hoe raar het ook klinkt: vooral op het Zuidereiland, dat een stuk ouderwetser is dan het Noordereiland, heb je het idee 40 jaar terug in de tijd te zijn gestapt. Samenwerking. Het werkt. Nieuw Zeeland bewijst het. Ook aardig om te weten: zodra er een weg aangelegd moet worden wordt elke gekapte boom opnieuw geplant. De natuur zál behouden blijven. Dat is nog eens wat anders dan hier in Nederland, waar alles en iedereen moet wijken voor een hoge snelheidslijn waar de trein nooit harder zal gaan dan normaal omdat de afstanden te kort zijn en die ook nog eens een paar miljard meer kost dan was voorzien…
15 Augustus jongstleden overleed Maori-koningin Te Arikinui Dame Te Atairangikaahu. Zij regeerde 40 jaar. En ook al heeft die status alleen een symbolische betekenis, voor de Maori's voelt het hetzelfde als wanneer Koningin Beatrix zou overlijden voor ons. Koningsgezind of niet, het blijft raar. Zoals je kan zien in dit filmpje leven zij nu met tweestrijdige gevoelens: aan de ene kant is er het verdriet van het verlies van de vorstin. Aan de andere kant de blijdschap: de nieuwe koning, haar zoon Te Arikinui Tuheitia Paki (51) werd gekozen door stamoudsten, gezeten naast de kist van zijn moeder. Een indrukwekkende plechtigheid. Bij deze een ode aan het Maorivolk…Te Arikinui Tuheitia Paki: Kia Ora!
Voor wie een goede indruk wil krijgen van hoe de Maori's vandaag de dag leven zijn er twee films byzonder aan te raden: Whale Rider en Once Were Warriors (en het vervolg: What Becomes of the Broken Hearted). Ik krijg er een brok in mijn keel van maar dat is gewoon heimwee. Naar het land en haar bewoners…ik hoop ooit mijn kinderen daar te kunnen laten opgroeien… Ik weet ook niet waarom ik dit stuk schrijf trouwens. Het weer van vandaag deed me denken aan het weer in Nieuw Zeeland en gaf me een weemoedig gevoel. Terug. Terug naar NZ…terug naar "thuis"…waarom ook niet?














REAGEER